Хабар

Бемасъулияти то ба кай!

temurСимчубҳои деҳаи Давлатшоёни ҷамоати Кангурти ноҳияи Темурмалик, ки солҳои 60-уми асри гузашта насб шуда буд, акнун фарсудаву корношоям гардидааст.

Бо вуҷуди муроҷиатҳои пайдарпайи сокинони ин деҳа ба шабакаи барқ ва масъулини ноҳия то ҳол касе дар ҳалли ин масъала чорае  наандешидааст...  

 

Иштироки Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар барномаи фарҳангии «Корвони Наврӯзӣ»

32484792717 d4f1a644da zПас аз ифтитоҳи муҷассамаи Исмоили Сомонӣ ва барафрохтани Парчами миллӣ Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар назди меҳмонони ҷашнвораи Наврӯзи байналмилалӣ ва роҳбарону фаъолони шаҳри Норак, ки дар базмгоҳи наврӯзӣ ба ифтихори таҷлили иди баҳору зебоӣ ҷамъ омада буданд, суханронӣ карданд.

Нахуст Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳозирин ва дар шахси онҳо тамоми сокинони вилоятро бо фарорасии баҳори фархундапай ва Наврӯзи ҷаҳонӣ табрику таҳният намуданд.

Президенти мамлакат, аз ҷумла, бо қаноатмандӣ таъкид карданд, ки ба истиқболи 30 — солагии Истиқлолияти давлатӣ дар тамоми шаҳру ноҳияҳои мамлакат раванди созандагиву бунёдкорӣ вусъати тоза гирифта, мардуми худогоҳу худшиноси мо, аз ҷумла сокинони шаҳри Норак ба хотири ободии Ватан ва пешрафту тараққиёти он беш аз ҳар вақти дигар заҳмат кашидаанд.

МУФАССАЛ...

 

Сил поёни роҳ нест!

Барои асосиБаҳром (номи шартӣ) 22 сол дошта, бо бемории сили иртишоҳии шуши рост дар Беморхонаи ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои сил, воқеъ дар шаҳраки «Шифо»-и шаҳри Ваҳдат бистарӣ буд, ки  чанд моҳ қабл рухсат шуд.

 Ӯ бинобар вазнин будани ҳолаташ моҳи июли соли 2018 тавассути мошини ёрии таъҷилӣ ба ин беморхона дастрас гардид. Баъди табобат худро комилан бардам эҳсос мекунад. Агар замони ба беморхона расониданаш 47 кг вазн дошт, айни ҳол вазнаш ба 66 кг расидааст. Ташхиси ниҳоӣ нишон дод, ки комилан шифо ёфтааст

 

 

 Мавсуф мегӯяд, аз аҳли оилаашон то ҳол касе гирифтори ин беморӣ набуд. Худи ӯ дар муҳоҷират ба ин беморӣ гирифтор шуд:

МУФАССАЛ...

 
 

Изҳороти Сарраёсати қӯшунҳои сарҳадии КДАМ ҶТ

А- ИЗХОРОТМаркази матбуоти Сарраёсати қӯшунҳои сарҳадии КДАМ ҶТ хабар медиҳад, ки 13-уми марти соли 2019 дар минтақаи Ворухи шаҳри Исфара ҷониби Қирғизистон бар хилофи қарордодҳои дуҷониба  сохтмони роҳи «Коктош-Оқсой-Тамдиқ»-ро оғоз намуд. Ба ин иқдоми ҷониби қирғиз сокинони ҷамоати деҳоти Ворухи шаҳри Исфара эътироз намуданд, ки дар навбати худ ҷониби қирғиз ба тарафи сокинони ҷамоати деҳоти Ворух бо истифода аз силоҳи оташфишон тир холӣ карданд. Дар баробари ин мақомоти қудратии Қирғизистон роҳи «Исфара-Ворух»-ро баста, ҳаракати воситаҳои нақлиёти шаҳрвандони ҶТ-ро қатъ намуданд. Дар ин ҷо, сарҳадбонони қирғиз 2 автомашинаи тамғаи «Газел»-ро бо 30 нафар мусофирон, ки ба шаҳрвандони ҶТ тааллуқ доранд, дар отряди сарҳадии «Оқсой» гаравгон гирифтанд.  Дар ҷамоати деҳоти Ворух 50-60 нафар шаҳрвандони қирғиз бо роҳбарии муовини раиси ҷамоати деҳоти Оқсойи ноҳияи Боткен Жалчиев Эркин омада, тарафи сокинони ҷамоати деҳоти Ворух сангпартоӣ карданд, ки дар натиҷа 11 нафар шаҳрвандони ҶТ ҷароҳатҳои гуногуни вазнини ҷисмонӣ бардошта, ба беморхона интиқол дода шуданд.

МУФАССАЛ...

 

Б. Пирмуҳаммадзода: сил ирсӣ нест!

A-5137Мусоҳиба бо Бобоҷон Пирмуҳаммадзода, муовини директори Маркази ҷумҳуриявии ҳимояи аҳолӣ аз бемории сил атрофи вазъи эпидемиологӣ, сару садоҳо дар мавриди ин беморӣ ва усулҳои муваффақи  табобати сил.

-Дар хусуси ирсӣ будан ё набудани ин беморӣ байни ҷомеа номафњумии зиёд аст. Тиб дар ин хусус ба чи натиҷа расидааст?

-Бемории сил музмини сироятӣ мебошад. Ирсият доштани ин беморӣ асос надорад. Агар хонаводаҳое, ки дар мавриди аломатҳои ин беморӣ намедонанду як узви оила гирифтори ин беморӣ гардид, хатари гирифтор кардани атрофиён бештар мешавад. Чунки ҳангоми сулфа ё балғамхориҷкунӣ чубчамикроби сил ба муҳит паҳн мешавад.

То замони муроҷиат ба табиб ин беморон манбаи сироятёбии атрофиён маҳсуб мешаванд. Бархеҳо ин нозукиро дарк намекунанд ва бо назардошти ҳамин ҳолатҳо овозаҳо дар миёни мардум паҳн шудааст, ки ин беморӣ ирсӣ аст. Вале ҳақиқати ҳол ин набуда, бемории сил ирсӣ нест!

Аҳолӣ бояд аломатҳои бемориро донад. Сулфаи давомдор (зиёда аз 2-3 ҳафта) дамкўтаҳӣ, лоғаршавӣ, баландшавии ҳарорати бемор, заифӣ аломатҳои бемории сили шушӣ ба ҳисоб мераванд.

Нишонаҳои сили ғайришушӣ-пайдошавии дард, варам ё пайдоиши фасодхалта дар бадан мебошад. Агар сили ковокии шикам бошад, варами шикам мушоҳида мешавад.

Вале 70-80 дарсади бемории сил, шушӣ буда, мо бояд ба аломатҳои он диққат диҳем ва дар сурати мушоҳида ҳатман ба табиб муроҷиат намоем.

Барангезандаи хоси ин беморӣ чубчамикроби сил ё Кох маҳсуб мешавад. Роҳи асосии паҳншавии беморӣ тавассути ҳаво буда, аксарияти беморони бақайдгирифташуда беморони шушӣ мебошанд.

-Барои табобати комили як бемор чи қадар вақт лозим аст?

Бемории сил сироятӣ ҳаст. Ҳамзамон, бемории сил табобатшаванда буда, бо риояи тартиби табобат, интихоби реҷаи табобат ва мавҷуд будани доруҳои зиддисилӣ ҳама навъи ин беморӣ бо пуррагӣ табобат мешавад.

Аз замони ташхис ва муайян намудани беморӣ, новобаста ба шаклҳои он (шушӣ ё ғайришушӣ) он ройгон табобат мешавад. Дору ройгон дастрас мегардад. Дар баробари ин, ҳама гуна ташхис зимни табобат ройгон кафолат дода шудааст.

Давраи пурраи табобат вобастагӣ дорад ба шакли беморӣ. Агар беморӣ ба доруҳои зиддисилӣ ҳассос бошад, табобати ин беморон 6-8 моҳро дар бар мегирад. Агар сили ба доруҳои зиддисилӣ мутобиқгашта бошад, табобати ин 9-12 моҳ ва давомнокии табобати максималӣ 24-26 моҳ тӯл мекашад. Ба ҳисоби миёна табобати сил 18-20 моҳ аст.

-Равиши муваффақи табобати сил кадом аст: муроҷиати саривақтӣ, ғизои солим ё истеъмоли доруҳои зиддисилӣ?

-Натиҷаи босамари табобат ба марҳилаи дарёфти беморӣ, интихоби дурусти реҷаи табобат вобаста аст. Бемор низ бояд реҷаи табобатро риоя намояд. Дар баробари ҳамаи ин, ғизои солим як ҷузъи табобат маҳсуб мешавад.

-Ҳолатҳое ҳастанд, ки шахси бемор ба хотири тағйир наёфтани муносибати арофиён ва тамғагузорӣ нашуданаш, мустақилона ба табобат машғул мешавад. Мавқеи тиб дар ин маврид чи аст?

-Мутаассифона, ҳолатҳое ҳастанд, ки вақте табиб мегӯяд, эҳтимол шумо гирифтори бемории сил ҳастед ва бояд назди силшинос равед, шахс ба хотири тамғагузорӣ нашудан ба табобати худсарона машғул мешавад. Вале ин амал куллан ғалат аст! Агар мехоҳем табобат шавем, бояд реҷаи табобатро риоя намоем. Доруи лозим дошта бошем. Бемор бо як ё ду рӯзи истеъмоли дору ё ба табобати халқӣ машғул шудан ба натиҷа намерасад. Баръакс, ба вазнин шудани ҳолати бемории худ мусоидат менамояд. Бинобар ин, агар шахс аломатҳои бемории силро дар худ ва наздиконаш бинад, бояд ҳатман ба духтур муроҷиат кунад.

-Чанд соли охир барои огоҳии мардум дар мавриди аломатҳои бемории сил таблиғоти густурдае ба роҳ монда шудааст. Пас нисбат ба 10 соли қабл шинохти мардумро ба ин беморӣ чи гуна баҳо медиҳед? Ё то ҳол тамғагузорӣ нисбат ба беморони сил мушоҳида мешавад?

-Гӯш надодан ба ҳар гуна сару садо ва сари вақт аз ташхис гузаштану гирифтани табобат барои комилан шифо ёфтани бемории сил мусоидат менамояд. Тарс аз тамғагузорӣ ҳолати беморро вазнин ва давраи табобатро тӯлонӣ менамояд.

Маркази ҷумҳуриявии ҳимояи аҳолӣ аз бемории сил дар якҷоягӣ бо Маркази ташаккули тарзи ҳаёти солим ва дигар шарикони барнома корҳои зиёде анҷом додаанд. Таблиғоти густурда анҷом шудааст ва барои аз байн бурдани доғгузории гирифторони сил аксия-чорабиниҳо гузаронида мешавад, ки натиҷаи хубе ҳам додааст. Имрӯзҳо аксарият бо дидани аломат дар худ ба овозаву ҳарфи атрофиён диққат намедиҳанд. Баръакс, аз духтур машварат мегиранд. Ҳолатҳое низ буданд, ки баъди иштирок дар чорабиниҳои мо ба табиб муроҷиат карда, ба мо мегуфтанд, маълумотро аз чорабиниҳои таблиғотӣ ба даст овардаанд.

-Сабаб чист, ки ҳолатҳои гирифторшавӣ ба бемории сил дар миёни синни 18-44-сола бештар аст?

- Яке аз омилҳо муҳоҷирати меҳнатӣ мебошад. Агар бемор бошанд, сироят мекунанд ё аз ҳамроҳону атрофиёни хеш сироят меёбанд. Сироятёбӣ ё паҳншавии сил дар миёни онҳо зиёд аст, чунки бештар дар робита ҳастанд.

Хатари сироятёбӣ ба атрофиёни бемор, муҳоҷирони меҳнатӣ, шахсони нашъаманд ва гирифторони ВНМО бештар аст. Инчунин, синну солҳо 17-18, ки давраи гузариш буда, иммунитет паст мешавад ва агар бо беморони сил алоқа дошта бошанд, хатар бештар мегардад.A-145

Аз солҳои 2007-2008 бемории сил дар саросари кишвар табобат мешавад. Сатҳи нишондоди беморшавии аввалияи аҳолӣ он солҳо 85 нафар ба 100 ҳазор аҳолӣ рост меомад. Тибқи ҳисобҳои пешакӣ соли 2018 ба 100 ҳазор аҳолӣ 56,7 ҳодиса рост меояд. Яъне, 27-28 ҳодиса нисбат ба солҳои пешин кам шудааст. Ҳамзамон, яке аз нишондодҳои дигар- паст шудани сатҳи фавт аз бемории сил аст. Дар муқоиса ба даҳ соли пеш нишондод 7 ҳодиса ба 100 ҳазор аҳолӣ буд. Соли 2018 ин нишондод ба 2,8-3 ҳодиса ба 100 ҳазор аҳолӣ рост меояд. Яъне, қариб ду баробар кам шудааст.

-Агарчи табобати сил дар саросари кишвар ба роҳ монда шудааст, вале тибқи иттилои Агентии омор, теъдоди духтурони силшинос беш нест. Оё камбуди мутахассисон вуҷуд дорад?

-Яке аз омилҳои беҳ шудани вазъи эпидемиологӣ ва идораи дурусти бемории сил, таъминоти кадрӣ мебошад. Дар ҷумҳурӣ ҳамагӣ 3041 воҳиди корӣ дар ин самт ҷудо шуда, аз ин 580 воҳиди корӣ ба табибон ихтисос дода шудааст. Айни ҳол 258 табиб фаъолият мекунанд ва дар доираи 50 дарсад норасоии мутахассисон вуҷуд дорад. Яке аз омилҳои камбуди мутахассисон сатҳи пасти иҷтимоии онњо буд. Хушбахтона, 29 декабри соли 2018 Қарори Ҳукумати ҶТ оид ба баланд бардоштани маоши вазифавии мутахассисон, ки дар муҳити хатарнок ба саломатї кору фаъолият мекунанд, ба имзо расид. Дар оянда умедворем, ки мутахассисони ҷавон баъди хатми донишгоҳ ба соҳа бармегарданд ва мо дар њолати дастгирии иҷтимоии мутахассисон фаъолиятро боз ҳам беҳтар менамоем.

-Мо низ умедворем. Ташаккур, барои як суҳбати самимӣ!

Мусоҳиб: С.Кабиров

 
 

Саҳифаи 3 аз 99

Back to Top